Interesującym rzeźbiarzem był Hryhorij (Grzegorz) Kuznewycz (1871-1948), którego twórczość przypada na przełom XIX i XX w. Niestety jego prace w dużej części uległy zniszczeniu po II wojnie światowej wskutek działania władz komunistycznych. Tragicznie potoczyły się także losy samego artysty.

Kuznewycz urodził się w Starym Bruśnie k. Lubaczowa, które słynęło jako miejscowy ośrodek ludowej rzeźby i kamieniarstwa. Wychowywał się bez ojca, był siódmym dzieckiem w rodzinie. Jego talent jako pierwszy zauważył lwowski architekt Julian Zachariewicz, dzięki pomocy którego artysta ukończył naukę w lwowskiej Szkole Przemysłu Artystycznego (Lwów nie miał wówczas Akademii Sztuk Pięknych). Pobierał także nauki u Juliana Markowskiego w jego pracowni oraz pomagał artyście w pracach nad pomnikami, które stanęły później w lwowskich parkach (pomnik Kilińskiego i Wiśniowskiego). Także pod okiem mistrza przygotował cztery figury alegoryczne dla Pałacu Sztuki na Powszechną Wystawę Krajową w 1894 r. (niezachowane). Dzięki stypendium Wydziału Krajowego (władz galicyjskich) miał możliwość kontynuowania nauki w Królewskiej Akademii Sztuk w Rzymie, gdzie trafił m. in. do pracowni wybitnego włoskiego rzeźbiarza Ettore Ferrari oraz… Polaka Teodora Rygiera, autora krakowskiego pomnika Mickiewicza. Czas stypendium przeznaczył także na podróże – odwiedził Grecję, Egipt, był nawet w Damaszku i Jerozolimie. Kuznewycz otrzymał także wsparcie materialne od metropolity Szeptyckiego.

Po powrocie do Lwowa przejął pracownię po zmarłym Markowskim, ukończył także ostatnie dzieło mistrza – pomnik Bartosza Głowackiego (sygnowany). W l. 1901-2 wraz z innymi rzeźbiarzami pracował nad dekoracją fasady Muzeum Przemysłowego (figury zostały zniszczone przez powojenne sowieckie władze), podobnie jak rzeźba jego autorstwa ze zbiorów muzeum. Wykonał także kompozycję alegoryczną na kopułę dworca głównego. Działał również w środowisku ukraińskim, wykonując prace dla towarzystw społecznych i kulturalnych (zachowały się m. in. prace dla Towarzystwa Muzycznego) oraz dla cerkwi.

Pięcioletni pobyt w USA (1907-12) zaowocował szeregiem prac, tworzonych głównie na zamówienie ukraińskiej diaspory w Ameryce (m. in. wnętrze cerkwi greckokatolickiej w Filadelfii). W tym okresie artysta dwukrotnie brał udział w konkursie na pomnik Szewczenki w Kijowie – niestety prace nie dotarły z Ameryki na czas i nie były brane pod uwagę przez jury. Jeden z jego projektów mocno nawiązuje kompozycją do pomnika Mickiewicza w Krakowie.

Z prac wykonanych dla Cmentarza Łyczakowskiego na uwagę zasługują nagrobki: Stanisława Szczepanowskiego, przemysłowca i działacza społecznego, o niespotykanej formie – z popiersiem zmarłego prezentowanym na tle surowych głazów, ułożonych w piramidę; Hilarija Eliasiewicza, naczelnika lwowskiej straży pożarnej, który zginął pełniąc służbę – z figurą opadającego z sił chłopca u stóp potężnej figury zmarłego.

Prace Kuznewycza można oglądać także w Stryju (Narodny Dom, na cmentarzu), Sokalu (cerkiew św. Piotra i Pawła, Kasa Oszczędności).

W czasie I wojny światowej wyszedł razem z wojskiem rosyjskim z Galicji. Mieszkał przez pewien czas w Kijowie, później w Odessie, zarabiał jako… zegarmistrz. W 1919 roku wrócił do rodzinnej wsi. Odrzucił propozycje pracy w Krakowie i Poznaniu,być może nie mogąc pogodzić się z utratą marzeń o niepodległości Ukrainy. Zajął się gospodarstwem, kamieniarką, pracą społeczną i dydaktyczną, w późniejszym okresie – malarstwem.
Wyjątkiem jest stworzony w tym czasie przez artystę mistrzowski pomnik żołnierzy poległych w wojnie polsko-ukraińskiej w Horyńcu-Zdroju, zwany “Pomnikiem Wolności”* (1928, sygnowany). Pomnik został zdewastowany w czasie II wojny światowej i ponownie po wojnie. W 2017 r. odrestaurowany. Zachował się także jeden wykonany przez artystę nagrobek na cmentarzu w Szczutkowie.

Ciekawym zabytkiem z tego okresu są wykonane w l. 1936-7 polichromie w cerkwi w Cieszanowie k. Lubaczowa (przez wiele lat w ruinie, obecnie Centrum Koncertowo-Wystawiennicze). Artysta nadal ewangelistom rysy greckokatolickich biskupów – Szeptyckiego i Kocyłowskiego, św. Łukaszowi, patronowi malarzy – swoje własne.

W 1947 r. artysta, w ramach wymiany ludności między Polską a ZSRR został przymusowo wysiedlony z rodzinnych stron. Zmarł w 1848 r. w niewielkiej miejscowości koło Lwowa, gdzie spędził ostatnie miesiące pod opieką wnuczek. Pochowano go na miejscowym cmentarzu.

* obiekt odnowiony ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

źródła:
Бірюльов Ю., Львівска скульптура, Lwów 2015
Григорій Кузневич. Шлях тріумфу і забуття. Зустріч зі Степаном Пахолком – Zaxid.net
https://zaxid.net/grigoriy_kuznevich_shlyah_triumfu_i_zabuttya_n1316867 (dostęp 2.10.2020)
Horyniec-Zdrój: Pomnik Wolności odzyskał dawny blask – Elubaczow.com https://elubaczow.com/2017/04/28/horyniec-zdroj-pomnik-wolnosci-odzyskal-dawny-blask-zdjecia/ (dostęp 2.10.2020)
Grzegorz Kuźniewicz był nadzieją polskiego rzeźbiarstwa. – Ziemialubaczowska.pl https://ziemialubaczowska.pl/grzegorz-kuzniewicz-byl-nadzieja-polskiego-rzezbiarstwa/ (dostęp 2.10.2020)

INFORMACJA O TWOICH DANYCH

Prosimy o potwierdzenie zapoznania się z poniższymi informacjami poprzez kliknięcie przycisku „Rozumiem” lub przycisku ”x”.

Prosimy o potwierdzenie zapoznania się z poniższymi informacjami poprzez kliknięcie przycisku „rozumiem”.

Szanowni Państwo,
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

W celu dalszego świadczenia Państwu usług za pośrednictwem serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego, chcielibyśmy Państwa poinformować o przetwarzaniu danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku.

Jakie dane przetwarzamy?
Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Państwa z serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego, w tym zapisywane w plikach cookies.

Kto jest Administratorem Państwa danych?
Administratorem bazy danych jest Fundacja Dziedzictwa Kulturowego, z siedzibą w Warszawie (02-703) przy ul. Bukowińskiej 22/203, wpisana do Rejestru Stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej pod numerem KRS 0000439624, dla której akta rejestrowe prowadzi Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, NIP 5213639823.

W jakim celu chcemy przetwarzać Państwa dane?
Dopasowujemy treści wyświetlane na naszych stronach do indywidualnych gustów i potrzeb oraz ciągle doskonalimy jakość oferowanych usług, korzystając z analiz Państwa danych.Przetwarzamy dane Użytkowników w celu analityki ruchu w serwisie, źródeł dotarcia, czasu spędzonego na stronie i tym podobnych aby móc stale poprawiać jakość serwisu. Przetwarzanie danych umożliwia nam zwiększenie bezpieczeństwa usług świadczonych za pośrednictwem Fundacji Dziedzictwa Kulturowego (np. wykrywamy osoby łamiące regulamin Serwisu, zagrażające innym Użytkownikom, boty). Przetwarzamy dane Użytkowników Fundacji Dziedzictwa Kulturowego w celu umożliwienia korzystania z serwisu (zgodnie z Regulaminem i Polityką Prywatności).

Jak długo będziemy przetwarzać Państwa dane?
Dane przetwarzamy od momentu udzielenia odpowiedniej zgody do momentu jej odwołania / żądania zaprzestania przetwarzania danych osobowych / żądania usunięcia przetwarzania danych osobowych przez ich właściciela. Dane zbierane w ramach profilowania przetwarzamy od momentu rozpoczęcia korzystania z serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego (wejścia na naszą stronę) do momentu wyrażenia sprzeciwu wobec profilowania.

Czy możemy przekazywać dane?
Fundacja Dziedzictwa Kulturowego przekazuje Państwa dane jedynie podmiotom przetwarzającym je na jego zlecenie i będącym jego podwykonawcami (np. firmom programistycznym) oraz na żądanie podmiotów uprawnionych do ich uzyskania na podstawie obowiązującego prawa (np. sądom). Państwa dane nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy ani udostępniane organizacjom międzynarodowym, z wyjątkiem powierzenia przetwarzania, w niektórych przypadkach, naszym zaufanym partnerom wymienionym w Polityce Prywatności.

Do kogo można się zwrócić po dalsze informacje odnośnie przetwarzanych przez nas danych?
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących danych osobowych prosimy pisać do naszego Inspektora Danych Osobowych, iod@dziedzictwo.org , ul. Bukowińska 22/203, 02-703 Warszawa, Polska.

Jakie mają Państwo prawa w stosunku do swoich danych?
Posiadają Państwo prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Zgoda może zostać cofnięta poprzez wysłanie wiadomości e-mail na adres naszego Inspektora Danych Osobowych (adres iod@dziedzictwo.org) z adresu, którego zgoda dotyczy. Mają Państwo również prawo wniesienia skargi do GIODO w wypadku uznania, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
Dalsze informacje znajdą Państwo w Polityce Prywatności.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Państwa danych?
Fundacja Dziedzictwa Kulturowego przetwarza Państwa dane na podstawie prawnej zgodnej z obowiązującymi przepisami. Podstawą prawną przetwarzania danych w celu świadczenia usług dla Użytkowników Fundacji Dziedzictwa Kulturowego jest umowa (określona Regulaminem). Fundacja Dziedzictwa Kulturowego musi korzystać z danych Użytkowników w celu realizacji usług Serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego. Działania te obejmują również rozwój serwisu, lepsze dopasowanie wyświetlanych treści do indywidualnych preferencji Użytkowników, dokonywanie analiz w celu doskonalenia świadczonych usług oraz mechanizmów zapewniających bezpieczeństwo.
Podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego Fundacji Dziedzictwa Kulturowego jest tzw. uzasadniony interes administratora zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. F RODO.
Podstawą prawną przetwarzania danych w celach marketingowych podmiotów trzecich odbywa się na podstawie odrębnej dobrowolnej zgody.

Serwis wykorzystuje pliki cookies, czyli pliki tekstowe zapisywane na komputerze Użytkownika, identyfikujące go w sposób potrzebny do umożliwienia niektórych operacji. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności.