Znaczącym twórcą II poł. XIX i pocz. XX w. był Tomasz Dykas (1850-1910).

Pochodził z biednej rodziny chłopskiej, ale już od lat dziecięcych przejawiał talent plastyczny, rzeźbił figurki z drewna. Wzbudził tym uwagę właściciela dóbr, księcia Władysława Sanguszki, który umożliwił mu wyjazd do Lwowa i naukę, której nie byli w stanie zapewnić mu rodzice. Później chłopiec otrzymał także pomoc finansową od ks. Adama Sapiehy, dzięki czemu ukończył krakowską Szkołę Sztuk Pięknych, a następnie studiował w Wiedniu.

Po ukończeniu nauki osiadł na stałe we Lwowie, gdzie prowadził własną pracownię przy klasztorze bernardynów (w centrum miasta).

Tak samo, jak w życiu, w swoich pracach Dykas był skromny i oszczędny. Nie znajdziemy tu bogato drapowanych materii, kosztownych drobiazgów czy wymyślnych fryzur. Jego cmentarne płaczki i Madonny są jak wiejskie dziewczyny, bose, z rozpuszczonymi włosami. Ich oblicza wyrażają bezgraniczny spokój i smutek.

Jednym z najciekawszych pomników nagrobnych autorstwa Dykasa jest nagrobek Piotra Krzeczunowicza z postacią kobiecą palącą znicz oraz pomnik Mayerów z kobietą wznoszącą wzrok do nieba oraz nagrobek Wojnarów w klasycyzującym stylu, z postacią kobiecą gaszącą pochodnię (przypisywany).

Tomasz Dykas wykonał także kilka figur dla środowiska katolików obrządku ormiańskiego – jego Bogurodzica i Chrystus niosący Krzyż (sygnowany) stoją do dziś w zaułku ormiańskim w centrum miasta. Wiele wykonanych przez artystę epitafiów nie przetrwało do naszych czasów ze względu na niszczenie wyposażenia kościołów przez powojenne, sowieckie władze. Do dziś można podziwiać m. in. marmurowe epitafium Tadeusza Żulińskiego w kościele podominikańskim.

Mało kto wie, że artysta był “specjalistą od Mickiewicza”. Jako stosunkowo jeszcze mało znany twórca otrzymał 1. nagrodę w dwóch kolejnych konkursach na pomnik Mickiewicza w Krakowie (w 1882 i 1885 r.), co było zjawiskiem niespotykanym w świecie artystycznym. Projekty te pozostały niezrealizowane przez krytyczne uwagi innych uczestników (zwycięski projekt Dykasa nazwano tworem “…bez poezji i życia”). Ogłoszono kolejny, trzeci konkurs, w którym Dykas już nie wygrał. Pomniki wieszcza jego dłuta stanęły za to w Przemyślu, Tarnopolu (niezachowany), Złoczowie (niezachowany). O tarnopolskim pomniku prasa pisała nie szczędząc pochwał : “Figura ta celuje tak pomysłem ogółu, jak i wykończeniem w szczegółach, nade wszystko odznacza się pięknością i wiernością portret, głowa trochę w górę podniesiona. Świadczy to o gruntownych studjach, sumienności i wysokim poczuciu artystycznem autora, został on też, jeżeli nie materjalnie, to moralnie, sowicie wynagrodzony, bo gdy wystawił figurę Mickiewicza z paki na postument, posypały się oklaski i powinszowania. Rzadko się to zdarza, aby artysta tak jednogłośnie otrzymał pochwały”.

Gipsowe figurki Mickiewicza według jego projektu rozprowadzane były odgórnie po galicyjskich szkołach. Mimo niewątpliwej popularności, zdobytej pozycji i rozpoznawalnego nazwiska artysta nigdy nie pragnął sławy czy rozgłosu. Jak wspominali go koledzy, od czasów szkolnych niewiele się zmienił – żył cicho i skromnie, jak wówczas, kiedy los zesłał mu pierwsze stypendium i ze wszystkich sił pragnął udowodnić, że nie zostało mu ono przyznane nadaremnie.

Tomasz Dykas zmarł w 1910 r. we Lwowie. Spoczął pod skromnym nagrobkiem na Cmentarzu Łyczakowskim.

źródła:
Бірюльов Ю., Львівска скульптура, Lwów 2015
Nicieja S., Ogród snu i pamięci, 2010
Banasik P., Zawiła historia budowy pomnika Mickiewicza w Krakowie, histmag.org https://histmag.org/zawila-historia-budowy-pomnika-mickiewicza-w-krakowie-12086 (dostęp 29.09.2020)
Pomnik Mickiewicza. „Kurier Lwowski”. 284, s. 4, 13 października 1895.

INFORMACJA O TWOICH DANYCH

Prosimy o potwierdzenie zapoznania się z poniższymi informacjami poprzez kliknięcie przycisku „Rozumiem” lub przycisku ”x”.

Prosimy o potwierdzenie zapoznania się z poniższymi informacjami poprzez kliknięcie przycisku „rozumiem”.

Szanowni Państwo,
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

W celu dalszego świadczenia Państwu usług za pośrednictwem serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego, chcielibyśmy Państwa poinformować o przetwarzaniu danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku.

Jakie dane przetwarzamy?
Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Państwa z serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego, w tym zapisywane w plikach cookies.

Kto jest Administratorem Państwa danych?
Administratorem bazy danych jest Fundacja Dziedzictwa Kulturowego, z siedzibą w Warszawie (02-703) przy ul. Bukowińskiej 22/203, wpisana do Rejestru Stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej pod numerem KRS 0000439624, dla której akta rejestrowe prowadzi Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, NIP 5213639823.

W jakim celu chcemy przetwarzać Państwa dane?
Dopasowujemy treści wyświetlane na naszych stronach do indywidualnych gustów i potrzeb oraz ciągle doskonalimy jakość oferowanych usług, korzystając z analiz Państwa danych.Przetwarzamy dane Użytkowników w celu analityki ruchu w serwisie, źródeł dotarcia, czasu spędzonego na stronie i tym podobnych aby móc stale poprawiać jakość serwisu. Przetwarzanie danych umożliwia nam zwiększenie bezpieczeństwa usług świadczonych za pośrednictwem Fundacji Dziedzictwa Kulturowego (np. wykrywamy osoby łamiące regulamin Serwisu, zagrażające innym Użytkownikom, boty). Przetwarzamy dane Użytkowników Fundacji Dziedzictwa Kulturowego w celu umożliwienia korzystania z serwisu (zgodnie z Regulaminem i Polityką Prywatności).

Jak długo będziemy przetwarzać Państwa dane?
Dane przetwarzamy od momentu udzielenia odpowiedniej zgody do momentu jej odwołania / żądania zaprzestania przetwarzania danych osobowych / żądania usunięcia przetwarzania danych osobowych przez ich właściciela. Dane zbierane w ramach profilowania przetwarzamy od momentu rozpoczęcia korzystania z serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego (wejścia na naszą stronę) do momentu wyrażenia sprzeciwu wobec profilowania.

Czy możemy przekazywać dane?
Fundacja Dziedzictwa Kulturowego przekazuje Państwa dane jedynie podmiotom przetwarzającym je na jego zlecenie i będącym jego podwykonawcami (np. firmom programistycznym) oraz na żądanie podmiotów uprawnionych do ich uzyskania na podstawie obowiązującego prawa (np. sądom). Państwa dane nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy ani udostępniane organizacjom międzynarodowym, z wyjątkiem powierzenia przetwarzania, w niektórych przypadkach, naszym zaufanym partnerom wymienionym w Polityce Prywatności.

Do kogo można się zwrócić po dalsze informacje odnośnie przetwarzanych przez nas danych?
W przypadku jakichkolwiek wątpliwości dotyczących danych osobowych prosimy pisać do naszego Inspektora Danych Osobowych, iod@dziedzictwo.org , ul. Bukowińska 22/203, 02-703 Warszawa, Polska.

Jakie mają Państwo prawa w stosunku do swoich danych?
Posiadają Państwo prawo dostępu do treści swoich danych oraz prawo ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo wniesienia sprzeciwu, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania, którego dokonano na podstawie zgody przed jej cofnięciem. Zgoda może zostać cofnięta poprzez wysłanie wiadomości e-mail na adres naszego Inspektora Danych Osobowych (adres iod@dziedzictwo.org) z adresu, którego zgoda dotyczy. Mają Państwo również prawo wniesienia skargi do GIODO w wypadku uznania, iż przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych z dnia 27 kwietnia 2016 r.
Dalsze informacje znajdą Państwo w Polityce Prywatności.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Państwa danych?
Fundacja Dziedzictwa Kulturowego przetwarza Państwa dane na podstawie prawnej zgodnej z obowiązującymi przepisami. Podstawą prawną przetwarzania danych w celu świadczenia usług dla Użytkowników Fundacji Dziedzictwa Kulturowego jest umowa (określona Regulaminem). Fundacja Dziedzictwa Kulturowego musi korzystać z danych Użytkowników w celu realizacji usług Serwisu Fundacji Dziedzictwa Kulturowego. Działania te obejmują również rozwój serwisu, lepsze dopasowanie wyświetlanych treści do indywidualnych preferencji Użytkowników, dokonywanie analiz w celu doskonalenia świadczonych usług oraz mechanizmów zapewniających bezpieczeństwo.
Podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego Fundacji Dziedzictwa Kulturowego jest tzw. uzasadniony interes administratora zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. F RODO.
Podstawą prawną przetwarzania danych w celach marketingowych podmiotów trzecich odbywa się na podstawie odrębnej dobrowolnej zgody.

Serwis wykorzystuje pliki cookies, czyli pliki tekstowe zapisywane na komputerze Użytkownika, identyfikujące go w sposób potrzebny do umożliwienia niektórych operacji. Ograniczenia stosowania plików cookies mogą wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronach internetowych Serwisu. Dowiedz się więcej w Polityce prywatności.